مقدمه

پژوهش، گردآوری و ثبت و ضبط نغمات و تبیین و تفسیر کلیۀ موضوعات مربوط به موسیقی بومی نواحی مختلف ایران شامل 21 فرهنگ و هفت پاره فرهنگ اعم از موسیقی کار و معیشت (موسیقی چوپانی، کشاورزی، صید و شکار و ... ) انواع موسیقی مناسبتی (شاهنامه خوانی، تاریخ برخوانی، نقالی، نوروز خوانی، بهاریه خوانی، قوالی و ... ) موسیقی سوگ و عزا (موری ها، دنگ ها، چمری ها، سروها، موتک ها و ... ) نقل های موسیقیایی (نقل های اسطوره ای - حماسی- پهلوانی، نقل های تاریخی، نقل های غنایی و ... ) و انواع ژانرهای مربوط به موسیقی تاریخی و بومی که در وضعیت منسوخ شدن قرار دارند.

این دائرةالمعارف شامل یازده هزار و دويست مدخل اصلی و دو هزار و نهصد مدخل فرعی از واژگان، نامواژگان، اصطلاحات و آيين های موسيقایی نواحی ايران به همراه مفهوم دقيق واژه، حوزه ی كاربرد واژه،منشأ واژه براساس تحقيقات ميدانی و در بسیاری موارد با تطبيق واستنباط از منابع كتابخانه ای می باشد.

همه ی واژگان و مداخل اصلی و فرعی از لهجه نگاری و آوانوشت نوشت دقيق و نیز نت نویسی نغمات برخوردار بوده و موسیقی كليه ی اقوامی را كه هر يك از واژگان در حوزه ی جغرافيايی آنان رايج است، شامل می گردد.

دائرةالمعارف با سه نمايه ی مستقل و كد بندی های عددی در پايانی اين فرهنگ مرجع، به تفكيك واژگان بيست وهشت فرهنگ و پاره فرهنگ ايرانی را مشخص می نمايد، تا هرگاه كسانی علاقه مند باشند، پيرامون فرهنگ موسيقيايی منطقه يا قومی خاص تحقيق نمايند، ناچار به مطالعه ی كل اين فرهنگ حجيم نباشند. ثانياً براساس كدبندی ديگری تصاوير شش هزار و چهار صد قطعه عكس مندرج در پنج CD ضمیمه (لوح فشرده) ثبت شده است. این عکس ها با زیرنویس همراه بوده و به وسیله ی شمارگان به مداخل فرهنگ ارجاع داده خواهد شد.

طرح دائرةالمعارف موسیقی بومی نواحی ایران در نهایت منجر به تولید و انتشار مجموعه ای به شرح زیر خواهد شد:

· كتاب (شامل 10 جلد، هر جلد 600 صفحه) همراه با یک جلد ضمیمه شامل نمايه، رفرنس ها و مرجع ها، جداول و عكس ها

· CD صوتی- موسیقایی (90 ساعت شامل 4700 نغمه)

· CD عکس های تکمیلی ضميمه (5 حلقه شامل 6400 قطعه عكس)

· عكس های تطبیقی و توضیحی داخل مجلدات تعداد 2200 قطعه (شامل 600 قطعه در قطع تمبر و درهر صفحه 22 عدد به صورت تزیینی)، ( 400قطعه عكس معمولی هر4 قطعه در يك صفحه)، (200 قطعه متوسط هر دو قطعه در يك صفحه)، (30 قطعه عکس بزرگ هر صفحه يك قطعه)

- حدود یکهزار و چهارصد منبع میدانی و شفاهی و چهارصد و شصت منبع مکتوب مورد استفاده (منابع ميدانی و مكتوب ) به طور كامل در پايان اثرآورده خواهد شد.

نت های مربوط به هر نغمه و همچنین طراحی دقیق کلیه سازها و ادوات موسیقی نواحی ایران نیز در کتاب آمده است.همچنین شناسنامه دقیق راویان موسیقی نواحی همراه با تصویر حدود یکهزار و یکصدتن ازمجریان شاخص هنر خنیایی و راویان موسیقی و الحان نواحی (اعم از خنیاگران، نقالان، عاشيق ها، بخشی ها، شعر خوانها، نوروزخوانها، تاریخ برخوان ها، قوالان، جنگنامه خوان ها، مهترها، عاشیق ها، بخشی ها، اوزان ها و ...) در فصلی مفصل ثبت گرديده است.

اين فرهنگ محصول حدود دو دهه تحقيقات ميدانی در همه فرهنگ ها وپاره فرهنگ های ايرانی بوده وجهت تدوين وتكميل آن از حدود هفتاد تن از محققان وآگاهان بومی ونيز نزديك به پانصد تن از راويان ومجريان موسيقی مناطق مختلف ايران مصاحبه به عمل آمده است.

مندرجات CDها :

شاخص ترين مقام ها، ريز مقام ها، آوازها، ونغمات سازی و آوازی همه فرهنگ ها و اقوام ايرانی در زمينه مختلف (اعم از موضوعات دينی ومذهبی وحكمی، موسيقی معيشتی ، موسيقي مراسمي ومناسبتی شاريانه ها، موسيقی حماسی، موسيقی سوگ، شاهنامه خوانی ، موسيقی نظامی، جنگ نامه خوانی و....) در CD ها ضميمه و در قالب حدود هزار نغمه ثبت و ضبط گرديده است. وهمانگونه كه قبلاًاشاره شد هر نغمه صوتی در اين مجموعه CDها با كد مشخص به واژگان ومداخل مربوط به خود كه در كتاب مورد تحليل قرار گرفته ارجاع داده شده است. بنا براين مجموعه ی CD ها و نغمات مضبوط در آنها در حقيقت روشنمندانه مرجع طبقه بندی شده از ميراث موسيقيايی فرهنگ كشور به شمار می آيد.